Dụng cụ cơ bản dùng trong phẫu thuật - Dao thường

  Bất kỳ một phẫu thuật viên nào trước khi học phẫu thuật thì điều đầu tiên là biết, nhớ và hiểu về cách sử dụng của các dụng cụ sử dụng trong phẫu thuật. Tùy theo từng chuyên khoa mà sẽ có rất nhiều loại dụng cụ được thiết kế cho các mục đích sử dụng riêng. Từ khi bắt đầu theo đuổi nghiệp tay dao tay kéo, rất khó để tìm được các tài liệu viết về các dụng cụ phẫu thuật (bao gồm tên gọi, công dụng, cách cầm). Vì vậy, loạt bài này của tôi nhằm mục đích đưa ra các dụng cụ thường sử dụng trong phẫu thuật chấn thương chỉnh hình.

Dao thường

Lưỡi dao mổ

Về đầu trang

Lưỡi dao mổ hoặc còn gọi là lưỡi dao phẩu thuật được sử dụng để cắt da và mô trong quá trình phẫu thuật. Có nhiều loại lưỡi mổ khác nhau dành riêng cho loại phẫu thuật khác nhau.

Lưỡi dao phẫu thuật thay đổi theo kích thước và hình dạng. Mỗi lưỡi dao phẫu thuật sẽ có đánh dấu theo số riêng từ 10-22, đại diện cho kích thước và hình dạng lưỡi cắt.

Vật liệu lưỡi dao mổ

Về đầu trang

Lưỡi phẫu thuật thường được làm bằng thép không gỉ hoặc thép carbon, thường có độ cứng 700 HV, hoặc 58,5 HRC.

Trong quá khứ, bạc là vật liệu được lựa chọn số 1 cho vật liệu làm dao mổ. Hiện nay, lưỡi dao phẫu thuật thường được làm từ thép không gỉ, thép cường lực hoặc thép carbon cao do chi phí rẻ hơn đồng thời độ cứng và chịu mài mòn cao. Ngoài ra, còn các vật liệu khác ít phổ biến hơn như titan, kim cương, sapphire và obsidian.

Những năm gần đây, một số hãng thiết bị y tế giới thiệu lưỡi dao làm từ gốm. Ưu điểm của loại dao này là rất sắc bén, không có từ tính và không ăn mòn nhưng độ bền khá kém. Đây là một sản phẩm đầy hứa hẹn cho tương lai.

Hình dạng lưỡi dao mổ

Về đầu trang

Hippocrates là bác sĩ đầu tiên mô tả một lưỡi dao phẫu thuật và chúng về cơ bản có hình dạng giống với ngày nay. Hình dạng lưỡi da được đã được thiết kế và tối ưu hóa cho các phẫu thuật ở các vị trí khác nhau:

Hình dạng lưỡi phổ biến nhất  dao mổ số 10. Nó thường được sử dụng để tạo các vết mổ nhỏ trên cơ và da. Thường được sử dụng trong phẫu thuật điều trị thoát vị bẹn hoặc mở phế quản trong phẫu thuật lồng ngực.

Ngược lại, dao mổ số 11 dài hơn, với hình lưỡi kiếm hình tam giác và đầu nhọn. Phù hợp cho các vết cắt lớn và sâu hơn, chẳng hạn như trong phẫu thuật mở động mạch vành hoặc động mạch chủ.

Dao mổ số 15 có cạnh cắt nhỏ, cong và thường được sử dụng để thực hiện các vết cắt ngắn, chính xác. Lưỡi dao này thường được sử dụng cho các phẫu thuật đòi hỏi chính xác cao như mở động mạch vành hoặc cắt bỏ một tổn thương da.



Lưỡi dao mổ hiện này là đều dùng một lần để đảm bảo độ sắc bén và hạn chế lây nhiễm chéo giữa các ca phẫu thuật. Tất cả các lưỡi phẫu thuật tiệt trùng thường được đóng gói trong giấy bạc chuyên dụng (giấy VCI) để hạn chế rách hoặc gây tổn thương cho người trong quá trình vận chuyển và sử dụng.

Cán dao mổ

Về đầu trang

- -  - Thường làm bằng hợp kim thép không gỉ

-    - Khi sử dụng, sẽ lắp lưỡi dao mổ vào vị trí khớp nối và sau khi sử dụng xong sẽ tháo lưỡi dao đi xử lý riêng, còn cán dao sẽ được vệ sinh, tiệt trùng và dùng lại cho các ca phẫu thuật tiếp theo.

-    - Có nhiều loại cán dao với hình dạng và kích thước khác nhau, phổ biến sử dụng trong các bệnh viện hiện nay là các cán dao số 3và 7 (sử dụng các lưỡi dao nhỏ từ 10 đến dưới 20) và cán dao số 4 (sử dụng các lưỡi dao to hơn từ 20 trở lên)


Cách sử dụng

Cách lắp lưỡi dao

   Cách lắp dao được mô tả như hình vẽ. Dùng kẹp phẫu tích hoặc pince kẹp và sống dao và lắp vào cán dao cho đến khi nghe tiếng cạch là dao đã được lắp xong.

Cách tháo lưỡi dao

   Dùng kẹp phẫu tích hoặc pince kẹp vào vị trí mũi tên đỏ, kéo nhẹ để lưỡi dao tách ra khỏi cán dao, sau đỏ lấy lưỡi dao theo hướng mũi tên màu xanh.

Cách cầm dao
Có 2 cách cầm dao phổ biến. Tùy theo yêu cầu phẫu thuật và thói quen của phẫu thuật viên mà sẽ sử dụng các cách khác nhau.

Mô tả: Ngón trỏ đặt trên sống dao, dùng ngón cái và các ngón còn lại nắm chặt cán dao, khi rạch da dùng sức của cả tay cầm dao và dùng ngón trỏ để ổn định hướng của dao.

Ưu điểm: Linh hoạt và lực rạch da mạnh. Thích hợp cho các vết mổ dài, sâu, cần nhiều lực và ít cần sự chính xác.

Nhược điểm: Ít chính xác.

Về đầu trang




Mô tả: Cầm dao như cầm bút viết với ngón trỏ đặt trên sống dao, dao sẽ được giữ chặt nhờ ngón trỏ và ngón cái giữ và tỳ lên ngón 3.

Ưu điểm: Nhẹ nhàng, linh hoạt và chính xác. Thích hợp cho các vết mổ nhỏ, nông, cần ít lực nhưng yêu cầu độ chính xác cao.

Nhược điểm: lực rạch da yếu

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Thoái hóa khớp gối

Góc nghiêng khớp háng - Kiến thức cơ bản

Gãy 2 xương cẳng chân