Gãy cổ xương đùi

 Gãy khớp háng (Hip fracture) là thuật ngữ dùng để chỉ các gãy xương ở đầu gần xương đùi (khoảng 1/4 trên). Loại gãy này bao gồm gãy cổ xương đùi, gãy liên mấu chuyển và dưới mấu chuyển xương đùi. Gãy khớp háng là loại gãy thường gặp và chi phí điều trị cao, chiếm khoảng 30% chi phí nằm viện của các bệnh nhân ở Mỹ, xấp xỉ 8 tỷ đô la Mỹ một năm.

Mô hình dịch tễ của gãy khớp háng là mô hình 2 đỉnh với 2 độ tuổi thường gặp: độ tuổi 20 – 40 và ở người trên 60 tuổi. Gãy khớp háng ở người cao tuổi, ngoài vấn đề loãng xương, các bệnh lý toàn thân kèm theo (đái tháo đường, các bệnh tim mạch như: tăng huyết áp, mạch vành...) là những thách thức lớn đối với công tác điều trị.

Gãy khớp háng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng khớp háng và là loại gãy có chỉ định phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật phụ thuộc rất nhiều yếu tố: Tuổi, mức độ vận động, chất lượng xương, bệnh lý nền và kinh nghiệm của phẫu thuật viên. Mặc dù không phải là lựa chọn đầu tay cho tất cả các trường hợp gãy khớp háng ở người cao tuổi nhưng phẫu thuật thay khớp háng bán phần đang ngày càng được các phẫu thuật viên tin tưởng và chỉ định để điều trị cho các ca bệnh này.

Phẫu thuật thay khớp háng là một trong những phẫu thuật chấn thương chỉnh hình thành công nhất trong thế kỷ trước. Cho đến năm 2020, có hơn 500.000 ca phẫu thuật thay khớp háng mỗi năm ở Mỹ [2]. Mặc dù thành công là thế nhưng vẫn còn rất nhiều vấn đề trong thay khớp háng hiện vẫn còn đang tranh luận. Một trong các vấn đề đó là loại cố định khớp nào là tốt nhất. Đối với thay khớp háng bán phần, có 2 loại cố định: Có xi măng và không có xi măng. Ưu điểm của khớp có xi măng là cố định vững chắc sớm, tỳ sớm, kiểm soát chiều dài chân tốt và giá thành rẻ nhưng nhược điểm là thời gian mổ dài hơn và có các biến chứng liên quan đến việc sử dụng xi măng sinh học. Trong khi đó, khớp không xi măng có ưu điểm là kỹ thuật mổ ít bước, đơn giản hơn, thời gian mổ ngắn nhưng không áp dụng được trong các trường hợp loãng xương nặng, giá thành còn cao, khó kiểm soát chiều dài chân và có các biến chứng mạn tính như: Đau vùng đùi, đặc xương quanh chuôi...

         Ca lâm sàng: BN nữ, 86 tuổi, gãy cổ xương đùi trên nền loãng xương. Nhờ khớp chuôi dài, cuộc mổ BN rút ngắn, giảm bớt nguy cơ khi phải sử dụng xi măng xương và giúp BN tì sớm.

Phim trước mổ: Hình ảnh gãy cổ xương đùi (T) nhưng bị che đi do tư thế chống đau của bệnh nhân

Ổ gãy cổ xương đùi chính danh được thể hiện rõ hơn trên phim chụp nghiêng

Phim chụp sau mổ với việc thay khớp háng trái (hay thay chỏm xương đùi trái)

Phim chụp nghiêng thể thiện chuôi khớp dài. Chuôi khớp được sử dụng trong trường hợp này dài 170mm, đủ để thực hiện cho các trường hợp loãng xương mà không cần sử dụng xi măng sinh học (hay xi măng xương) hỗ trợ