Tập PHCN sau nối gân gót (gân Achille hay Asin)
Vai trò của tập phục hồi chức năng (PHCN) sau mổ là không thể bàn cãi. Tập PHCN đúng không chỉ giúp cho cơ không bị teo, khớp không bị cứng mà còn kích thích gân liền tốt hơn.
- Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, kiêng rượu bia, thuốc lá
- Theo dõi đề phòng các biến chứng: Nhiễm trùng (biểu hiện là vết mổ sưng, đau, nóng đỏ, chảy dịch, chảy mủ, sốt trên 37,5oC)
- Tập PHCN theo giai đoạn lành của tổn thương (sẽ được mô tả kỹ hơn ở phía dưới). và khám lại định kỳ tại cuối mỗi giai đoạn. Khi khám lại, bác sỹ sẽ đánh giá quá trình liền thương và quá trình tập PHCN của BN (có đúng và đủ không). Việc xác định ngưỡng của mỗi người mỗi khác nhưng nguyên tắc để xác định ngưỡng tập đã đủ chưa là cảm giác mỏi và đau. Hãy nhớ: Đau là dừng hoàn toàn và mỏi là nghỉ, sau đó tập tiếp.
- Bảo vệ vùng tổn thương bằng cách tránh các hoạt động hoặc động tác nguy hiểm có thể làm chậm hoặc không liền thương.
- Nghỉ chơi thể thao hoặc làm việc nặng ít nhất 06 tháng hoặc theo hướng dẫn của Bác sỹ chuyên khoa.
Giai đoạn 1: 3 tuần đầu tiên sau phẫu thuật
-
Giữ vệ sinh chân
để đảm bảo chăm sóc vết mổ tốt
-
Giữ nguyên bột hoặc nẹp khi về nhà
-
Kê cao chân khi
ngủ, vận động ngón cái để giảm phù nề
-
Dùng nạng khi đi
lại. Tuyệt đối KHÔNG đi bằng chân
mổ.
Giai đoạn 2: Từ tuần 4 – 8 sau mổ
Mục đích:
-
Bảo vệ vị trí
khâu gân
-
Giảm phù nề
-
Bắt đầu sớm các
bài tập
-
Bắt đầu bỏ bột
tập đi
Các việc cần
làm:
- Tiếp tục đeo nẹp
để cổ chân vuông góc. Có thể đi lại với chân phẫu thuật khi đeo nẹp. Có thể bỏ
nẹp khi tắm hoặc khi tập vận động
-
Chống phù: Kê cao
chân hoặc sử dụng tất áp lực để chống phù
- Các bài tập: Có
thể tập với tay và chân bên lành. Có thể tập các bài tập được hướng dẫn dưới
đây. Cần lưu ý, các động tác của cổ chân cần thực hiện nhẹ nhàng để tránh căng
quá mức ở vùng mổ. Tập nhẹ nhàng hỗ trợ việc hồi phục trong khi tập mạnh thì có
thể gây đứt gân
Các bài tập
Bài tập gấp – duỗi cổ chân: Bỏ nẹp, nhẹ nhàng di chuyển bàn chân lên trên, xuống dưới. Không được dùng lực quá mạnh. Cần tập trong giới hạn mà chân không đau. Lặp lại 20 lần, 3 lần mỗi ngày. Bạn có thể kê một khăn hoặc gối mềm phía dưới gót để tập cho dễ và hạn chế tổn thương vùng gót.
Bài tập xoay tròn cổ chân(bỏ nẹp): Vận động cổ chân để xoay thành một vòng tròn. Làm 10 vòng xoay bên trái và 10 vòng xoay bên phải, 3 lần/ngày
Nâng chân (Đeo nẹp): nâng chân khi gối duỗi thẳng. Cố gắng nâng chân cao khoảng 45o, sau đó giữ trong 1-2s rồi hạ xuống từ từ. Lặp lại 20 lần, 2 lần mỗi ngày
Giai đoạn 3: Từ 8-12 tuần
Mục đích:
-
Bảo vệ mỗi khâu
gân
-
Giảm phù
-
Bắt đầu các bài
tập sức mạnh
-
Tiếp tục sử dụng
nẹp khi đi lại
Các việc cần làm:
-
Bỏ bột / nẹp cổ
chân
-
Giảm phù nề: Kê
cao chân hoặc dùng tất áp lực
- Các bài tập: Có
thể tập các bài tập ở tay và chân bên lành. Tất cả các bài tập nên được thực
hiện khi không đau hoặc căng giãn quá mức. Các bài tập với sợi dây chun có thể
thêm vào, 1 lần/ngày dưới sự hướng dẫn của bác sỹ
Các bài tập (Lưu ý: bắt đầu với dây chun màu vàng và tiếp tục với dây màu đỏ trong 2 tuân):
Bài tập lật cổ chân: Buộc sợi dây chun vào bàn chân bên mổ, từ từ xoay ngoài chân mổ. Lập lại 30 lần
Bài tập duỗi cổ chân: Buộc dây thun vào bàn chân, ấn bản chân xuống. Lập lại 30 lần. Lưu ý, đây là bài tập quan trọng nhất.
Giai đoạn 4: Từ 12 – 24 tuần
Mục đích:
-
Bảo vệ mối khâu
gân
-
Thêm các bài tập
sức khỏe
-
Sử dụng gót khi
đi lại
-
Bắt đầu bước đi
bình thường
Các hoạt
động:
-
Bỏ nẹp hoặc bột
- Các bài tập: Có
thể tiếp tục các bài tập với dây chun đỏ trong 1 tháng rồi chuyển sang màu xanh
dương. Tiếp tục các bài tập giai đoạn 1 và thêm vào các bài tập tăng lực đối
kháng.
Các bài tập
Bài tập căng cẳng chân: Giữ chân mổ thẳng, gót và bàn chân áp sát sàn, đẩy vào tường cho tới khi cảm thấy căng ở cẳng chân. Không được cố đẩy căng hơn nữa. giữ 15-20s. Lặp lại 3-5 lần
Căng cẳng chân khi gấp nhẹ gối: Đứng ở tư thế 2 gối hơi chùng, gót và bàn chân áp sát mặt sàn. Từ từ hạ gối xuống thấp, ra trước cho tới khi cảm thấy căng cẳng chân. Không được căng quá mức. Giữ 15-20s. Lặp lại 3-5 lần/ngày
Tập đứng trên mũi chân: Đứng đối diện với bàn, 2 tay nắm cạnh bàn để hỗ trợ và giữa thăng bằng, giữ gối thẳng, nâng từ từ bàn chân để được động tác đứng trên mũi chân. Giữ trong 1-2s. Lặp lại 20-30 lần. Sau 1 tháng tập với 2 chân thì dần chuyển sang tập với chỉ đứng trên chân mổ
Giữ thăng bằng trên 1 chân: Sau khi đứng vững, bạn cần giữ được thăng bằng khi nhắm mắt. Thực hiện mỗi lần 5 phút
Chúc các bạn tập tốt và gân gót phục hồi tốt!
Nhận xét
Đăng nhận xét